Składniki immunomodulujące w diecie pacjentów onkologicznych

Autor: Redakcja Akademia Nutricia Data materiału: 12/09/2022

Pacjenci z chorobą nowotworową wykazują niskie spożycie witamin i składników mineralnych, co zwiększa ryzyko wystąpienia ich niedoboru w organizmie.

W diecie chorego onkologicznego niektóre składniki immunomodulujące mają szczególne znaczenie:

Kwasy tłuszczowe Omega-3

Kwasy tłuszczowe Omega-3 są jednym ze składników immunomodulujących, wykazują działanie przeciwzapalne. Odpowiednie spożycie EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy) może przyczyniać się do zmniejszenia nasilenie kacheksji i zwiększenia udziału beztłuszczowej masy ciała, zwiększenia spożycia żywności i stabilizacji masy ciała. Jest to związane z ich wpływem na obniżenie stężenia cytokin prozapalnych w osoczu krwi (m.in. IL-1, IL-6, TNF-α) i zwiększenie tempa obumierania komórek nowotworowych (1). Wytyczne ESPEN wskazują, że u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową poddawanych chemioterapii u których istnieje ryzyko utraty masy ciała lub niedożywionych można rozważyć stosowanie kwasów Omega-3 w celu stabilizacji lub poprawy apetytu, spożycia pokarmów, beztłuszczowej masy ciała i masy ciała pacjentów z nowotworem (2). Również ESMO (Europejskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej) zaleca, aby pacjentom poddawanym chemioterapii, radioterapii lub chemio-radioterapii oferować wysokobiałkowe doustne preparaty odżywcze wzbogacone o kwasy omega-3 w celu zwiększenia masy ciała, zmniejszenia utraty beztłuszczowej masy ciała i poprawy jakości życia (3). Warto pamiętać, iż ludzki organizm nie ma możliwości syntetyzowania tych kwasów tłuszczowych, dlatego muszą być one dostarczone w odpowiedniej ilości z dietą, co jest szczególnie ważne w przypadku pacjentów onkologicznych, u których spożycie tych kwasów tłuszczowych z dietą jest niskie (4).

Witamina D3

Witamina D to jedną z witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, mająca ogromny wpływ na zdrowie człowieka. Wykazano, że wspomaga proliferację i różnicowanie komórek należących do układu immunologicznego, indukuje apoptozę komórek nowotworowych i spowalnia ich namnażanie, zmniejsza stężenie prozapalnych cytokin (IL-1, TNFα) przy jednoczesnym zwiększeniu stężenia cytokin przeciwzapalnych (IL-4, IL-5, IL-10)5. Wyniki badań sugerują, iż niskie stężenie witaminy D we krwi pacjentów onkologicznych związane jest z większym ryzykiem śmiertelności (5).

Piśmiennictwo:

1. Żywienie w chorobach nowotworowych, red. Szawłowski W. i wsp., PZWL 2020.
2. Muscaritoli M. i in. ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer, Clinical Nutrition. 2021; 40:2898-2913.
3. Arends J. i in. Cancer cachexia in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines. Van der Meij i in. Oral nutritional supplements containing (n-3) polyunsaturated fatty acids affect the nutritional status of patients with stage III non-small cell lung cancer during multimodality treatment J Nutr. 2010; 140(10):1774-80.
4. Rusińska A. i in. Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018 r. Postępy neonatologii, 2018, 24(1).