Czym charakteryzuje się niedożywienie?

Niedożywienie jest to stan wynikający z braku wchłaniania lub braku spożywania odpowiedniej ilości składników odżywczych, prowadzący do zmiany składu ciała, upośledzenia fizycznych i mentalnych funkcji organizmu oraz wpływający niekorzystnie na wynik leczenia choroby podstawowej.¹

Niedożywienie to duży problem w grupie osób starszych

Szacuje się, że ponad 30% osób w starszym wieku jest zagrożona niedożywieniem.

Co może sygnalizować, że pacjent jest niedożywiony?³

Pogorszone funkcje obronne i regeneracyjne organizmu, np. zwiększona podatność na infekcje, sucha, pękająca skóra, słabe gojenie ran.
Zmiany w przyjmowaniu pokarmów, np. trudności w gryzieniu i połykaniu, utrata apetytu, niechęć do jedzenia.
Nieplanowana utrata masy ciała, w tym masy mięśniowej, co skutkuje osłabieniem siły mięśniowej, wolniejszym poruszaniem się.
Pogorszenie funkcji mentalnych, np. problemy z pamięcią, trudości w koncentracji, rozdrażenienie i depresja.

Wpływ starzenia na funkcje odpornościowe⁴

Proces starzenia się organizmu negatywnie wpływa na działanie układu odpornościowego między innymi poprzez:

Upośledzenie odporności komórkowej i humoralnej
Zmniejszenie stężenia białek w surowicy
Upośledzone działanie barier ochronnych: skóry, błon śluzowych
Wzrost stężenia markerów prozapalnych: białka C-reaktywnego CRP (C-reactive protein), cytokin – interleukiny 6 i 1B (IL-6, IL-1B), czynnika martwicy nowotworu alfa TNF-α, (tumor necrosis factor alpha)

Wpływ nieprawidłowego stanu odżywienia na funkcje odpornościowe

Jedną z głównych konsekwencji niedożywienia jest wpływ na upośledzenie odpowiedzi układu immunologicznego.⁵

Spożywany pokarm może mieć znaczący wpływ na działanie układu odpornościowego.⁶
Nieprawidłowe odżywienia może osłabiać odpowiedź immunologiczną i zwiększyć podatność na infekcje.⁷
Niedożywienie zwiększa ryzyko infekcji, upośledza odpowiednią odpowiedź immunologiczną i negatywnie wpływa na powrót do zdrowia

Zadbaj o odporność swojego pacjenta

Wraz z wiekiem osłabieniu mogą ulegać funkcje odpornościowe organizmu, a zły stan odżywienia może pogłębiać ten problem. Warto zadbać o prawidłowe odżywianie starszych pacjentów, ponieważ:

Warunkuje utrzymanie prawidłowego stanu odżywienia,
Wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego,
Dostarcza energii pozwalającej na zachowanie aktywności,
Wpływa na zachowanie siły mięśniowej,
Sprzyja zachowaniu prawidłowej pracy mózgu,
Pomaga zachować dobrą jakość życia.

Jakie żywienie medyczne zalecić pacjentowi? – dowiedz się więcej >>

Bibliografia:

1.Sobotka L. Podstawy żywienia klinicznego, Scientifica, 2013
2.Kaiser, et al. J Am Geriatr Soc, 2010;58:1734-8.
3.Wojszel B., Niedożywienie i dylematy leczenia żywieniowego w geriatrii, Postępy Nauk Medycznych 8/2011, s. 649-657
4.Gabryś T., Bajorek A., Malinowska I., Zespół słabości – zasadniczy problem zdrowotny osób starszych. Część I., Gerontologia Polska 2015, 1, 29 – 33.
5.Ferrucci L., Cavazzini C., Corsi A. et al. Biomarkers of frailty in older persons. J. Endocrinol Invest. 2002; 25 (10) (supl): 10-15.
6.Calder PC, Carr AC, Gombart AF, Eggersdorfer M. Optimal Nutritional Status for a Well-Functioning Immune System Is an Important Factor to Protect against Viral Infections. Nutrients. 2020;12(4). Cawood, A.L., et al., Systematic review and meta-analysis of the effects of high protein oral nutritional supplements. Ageing Research Reviews, 2012. 11: p. 278-296. Milne, A.C., et al., Protein and energy supplementation in elderly people at risk from malnutrition. Cochrane Database Syst Rev, 2009. CD003288.
7.Tokarz-Deptuła B., Śliwa-Dominiak J., Adamiak M., Bąk K., Deptuła W. Bakterie komensalne a odporność układu pokarmowego, oddechowego i moczowo-płciowego. Postepy Hig Med Dosw (online), 2016; 70: 599-609. de Kivit S., Tobin M.C., Forsyth C.B., Keshavarzian A., Landay A.L.: Regulation of intestinal immune responses through TLR activation: implications for pro- and prebiotics. Front. Immunol., 2014; 5: 60.
ADLT/NEUR/08/01/2022

Niedożywienie w starszym wieku