Strona główna / Dzieci z alergią / Refundacja / Uprawnienia pielęgniarek w przepisywaniu preparatów mlekozastępczych – najważniejsze informacje

Uprawnienia pielęgniarek i położnych w przepisywaniu preparatów mlekozastępczych – najważniejsze informacje

INFORMATOR EDUKACYJNY PRZYGOTOWANY PRZEZ KANCELARIĘ PRAWNĄ RAFAŁ PIOTR JANISZEWSKI



Kiedy pielęgniarka może wystawić receptę?

Pielęgniarka lub położna ma prawo wystawiać recepty na specjalne preparaty mlekozastępcze stosowane w alergii pokarmowej (hydrolizaty białek mleka).
Żeby było to możliwe, muszą być spełnione określone warunki:

  • Ordynacja pierwszorazowa (rozpoczęcie leczenia) 1,3:

pielęgniarka/położna musi mieć tytuł magistra albo tytuł specjalisty pielęgniarstwa oraz ukończony kurs z ordynowania leków i wypisywania recept (albo odpowiednie treści w ramach studiów/specjalizacji).

  • Ordynacja kontynuacyjna (przedłużenie leczenia zaleconego przez lekarza) 2,3:

pielęgniarka/położna może mieć licencjat (studia I stopnia) + kurs z ordynowania leków i recept, albo specjalizację, w której treści kursu były zawarte.


Jak wygląda procedura?

Przy pierwszej recepcie – trzeba zbadać pacjenta (osobiście lub za pośrednictwem teleporady) i odnotować w dokumentacji medycznej4 (w historii zdrowia i choroby):

  • przeprowadzony wywiad;
  • obraz kliniczny pacjenta;
  • opis badania fizykalnego (jeśli się odbyło);
  • rozpoznanie, wraz z kodem ICD-10;
  • ordynację preparatu.

Przy kontynuacji – można wypisać receptę na podstawie dokumentacji medycznej (bez badania), jeśli jest jasno udokumentowane rozpoznanie i potrzeba dalszego stosowania preparatu 5.

Zawsze – trzeba odnotować wystawienie recepty w dokumentacji medycznej i poinformować lekarza prowadzącego 6



Na jakie preparaty można wystawić receptę? 7

  • Hydrolizaty białek mleka (np. Bebilon Pepti 1 i 2 Syneo oraz inne produkty z tej kategorii).


Refundacja

  • Recepta wystawiona przez pielęgniarkę jest refundowana na takich samych zasadach jak recepta lekarska 8.
  • Warunek: preparat musi znajdować się w aktualnym obwieszczeniu refundacyjnym Ministra Zdrowia.
  • Na recepcie trzeba wpisać odpłatność zgodnie z listą refundacyjną 9


Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy mogę wypisać receptę bez kursu specjalistycznego?

  • Nie. Kurs jest konieczny (chyba że treści tego kursu były zawarte w ramach studiów magisterskich lub specjalizacji).

Czy mogę ordynować pierwszy raz preparat, jeśli mam tylko licencjat?

  •  Nie. Ordynację pierwszorazową mogą robić tylko magistrowie i specjaliści.

Czy kontynuację mogę wypisać bez badania pacjenta?

  • Tak, jeśli jest dokumentacja medyczna potwierdzająca wcześniejsze rozpoznanie i wskazanie do leczenia.

Czy muszę informować lekarza o każdej recepcie?

  • Tak, przepisy wymagają poinformowania lekarza prowadzącego i wpisania tego do dokumentacji.


Najważniejsze w pigułce

  • Pielęgniarka może wystawić receptę na preparaty mlekozastępcze (hydrolizaty białek mleka).
  • Do ordynacji pierwszorazowej potrzebny jest magister lub specjalista + kurs.
  • Do kontynuacji potrzebny jest magister lub licencjat + kurs lub specjalista + kurs.
  • Wpisy są dokonywane w historii zdrowia i choroby pacjenta – nie ma osobnej dokumentacji.
  • Każda recepta musi być wpisana do dokumentacji i zgłoszona lekarzowi.
  • Refundacja jest możliwa, jeśli preparat znajduje się w obwieszczeniu Ministra Zdrowia.
  • Jednorazowo można przepisać ilość preparatu na 120 dni (180 dni przy e-recepcie).



Pamiętaj: brak kursu, brak odpowiedniej dokumentacji, błędny kod ICD-10, czy nieprawidłowe oznaczenie odpłatności może spowodować problemy w aptece i konsekwencje zawodowe.


Podstawy prawne:

1. Art. 15a ust. 1 pkt 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „W ramach samodzielnego wykonywania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych pielęgniarka i położna posiadające dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo samodzielnie:

1) ordynować leki zawierające określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawiać na nie recepty,

- jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie”.

2. Art. 15a ust. 2 pkt 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „W ramach realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji pielęgniarka i położna posiadające dyplom ukończenia studiów co najmniej pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo wystawiać:

1) recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie;”

3. Art. 15a ust. 7 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „Obowiązek ukończenia kursu specjalistycznego, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie dotyczy pielęgniarek i położnych, które w ramach kształcenia w szkołach pielęgniarskich i w szkołach położnych lub w ramach szkolenia specjalizacyjnego nabyły wiedzę objętą takim kursem”.

4. Art. 15b ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „Pielęgniarka i położna wykonują czynności zawodowe, o których mowa w art. 15a ust. 1, po uprzednim osobistym badaniu fizykalnym pacjenta lub badaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej pacjenta”.

5. Art. 15 b ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „Pielęgniarka i położna , o których mowa w art. 15a ust. 1, mogą, bez dokonania badania pacjenta, wystawić receptę niezbędną do kontynuacji leczenia oraz receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne jako kontynuację zaopatrzenia w wyroby medyczne, jeżeli jest to uzasadnione stanem zdrowia pacjenta odzwierciedlonym w dokumentacji medycznej”.

6. Art. 15b ust. 5 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „Informację o wystawieniu recepty lub zlecenia, o których mowa w ust. 2, zamieszcza się w dokumentacji medycznej pacjenta. Informację o osobie, której przekazano taką receptę lub zlecenie, odnotowuje się w dokumentacji medycznej pacjenta albo dołącza do tej dokumentacji”.

7. Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawiać skierowania pielęgniarki i położne.

8. Art. 15a ust. 3a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „Pielęgniarka i położna , o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiają recepty na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne na zasadach określonych w art. 95b, art. 96a i art. 96b ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne”.

9. Art. 15a ust. 4 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej: „W przypadku wystawiania recept na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne określone w wykazach, o których mowa w art. 37 ustawy o refundacji, pielęgniarka i położna są obowiązane do odnotowania na recepcie, w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie ust. 8, odpłatności, jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny występuje w tych wykazach w co najmniej dwóch odpłatnościach, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o refundacji”.